'Nederzetting aan het Witte Water', oftewel Albanianae. Zo doopten de Romeinen indertijd de plek waaraan het huidige Alphen aan den Rijn zijn naam ontleent. Ze bouwden er een castellum en een brug over de Oude Rijn. Geen wonder dus dat het oudkundige Themapark Archeon juist hier onderdak vond. Met vogelpark Avifauna heeft Alphen aan den Rijn trouwens nog een internationaal vermaarde attractie in huis.



Vanaf de jaren vijftig van de vorige eeuw groeide Alphen in snel tempo van plattelandsgemeente tot forensenstad. De bevolking groeide explosief van 25.000 in 1960 tot ruim 70.000 in 2008. De lokale bedrijvigheid groeide mee, vooral de detailhandel en de zakelijke dienstverlening.

Met de komst van de RijnGouwelijn krijgt Alphen aan den Rijn een tweede halte en een dubbelspoor richting Leiden.

De RijnGouwelijn krijgt er twee haltes: Alphen aan den Rijn en Alphen aan den Rijn West.